Lekur kjallarinn? Svona finnur þú lekann og stöðvar hann

Á haustin hækkar grunnvatnið og jarðvegurinn við húsið er blautur vikum saman. Þá kemur í ljós hvar kjallarinn er veikur fyrir, og leki í kjallara gerir vart við sig: dökkur blettur neðst á veggnum, pollur við steypuskilin eða vatn sem seytlar inn um sprungu. Það er sjaldnast nóg að mála yfir. Vatnið finnur sér aftur leið, og málningin flagnar.

Hér förum við yfir hvaðan vatnið kemur, hvernig hægt er að þétta innan frá þegar ekki er hægt að grafa frá húsinu, og í hvaða röð verkið er unnið.

Hvaðan kemur vatnið?

Áður en efni er valið þarf að vita hvernig vatnið kemst inn. Í kjöllurum eru það oftast þessir staðir:

• Sprungur í veggjum eða gólfi. Vatnið kemur inn á afmörkuðum stað, oft í línu eftir sprungunni.
• Steypuskil. Þar sem botnplatan og veggurinn voru steypt hvort í sínu lagi er samskeyti sem vatn leitar í, oftast neðst við gólfið.
• Gegnumtök. Meðfram rörum og lögnum sem liggja í gegnum vegginn.
• Allur veggurinn. Engin sprunga sést en veggurinn er rakur á stóru svæði. Þá smýgur vatnið í gegnum steypuna sjálfa.

Hvítar útfellingar á veggnum eru merki um að vatn hafi farið í gegnum steypuna og borið með sér kalk. Mygla og fúkkalykt fylgja oft rakanum. Raki í kjallara er því ekki bara útlitsgalli.

Utan frá eða innan frá?

Best er að þétta þeim megin sem vatnið kemur, utan á veggnum. Það þýðir að grafa þarf frá húsinu, og það er bæði dýrt og oft ekki hægt, til dæmis undir stéttum, við lóðamörk eða í fjölbýli.

Þá er þétt innan frá. Vatnið þrýstir þá á þéttinguna að aftan, og það kallast neikvæður vatnsþrýstingur. Ekki þola öll efni það, svo það skiptir máli að velja efni sem er gert fyrir þrýsting að aftan.

Leiðir gegn leka í kjallara

Vatn rennur inn um sprungu eða steypuskil

Hér er dælt inn í sprunguna. Borað er á ská inn í sprunguna, inndælingarnipplar settir í og efninu dælt inn undir þrýstingi þar til það kemur út um næsta nippil.

• Ef vatnið rennur er fyrst notuð þéttifroða sem harðnar hratt í snertingu við vatn, Arcan HydroBloc 510, eða HydroFlex 622 þar sem veggurinn hreyfist.
• Til frambúðar mælir Arcan með að fylgja froðunni eftir með kvoðu, til dæmis HydroBloc 575 sem bólgnar í vatni og er mjög teygjanleg.
• Í rakar sprungur og steypuskil þar sem vatnið rennur ekki hentar HydroBloc 620.

Nánar um efnin, búnaðinn og verkið á síðunni um lekaþéttingu og sprunguviðgerðir.

Lekur á einum stað

Gat eða punkt sem vatn sprautast eða seytlar úr er hægt að stöðva með hraðsementi. Velosit PC 221 harðnar á 1–2 mínútum og er þrýst í gatið þar til það stöðvast.

Veggurinn er rakur á stóru svæði

Þegar vatnið kemur í gegnum steypuna sjálfa er borinn þéttimúr á allan flötinn að innan:

• Velosit WP 101 er stífur þéttimúr sem þolir 13 bar vatnsþrýsting að framan og 5 bar að aftan. Hann er gangfær eftir 3–4 klst. og þolir vatnsþrýsting eftir sólarhring.
• Velosit WP 120 er teygjanlegur og brúar sprungur. Hann er betri kostur ef veggurinn hreyfist eða er sprunginn.
• Velosit CW 111 er kristallandi. Hann vinnur inni í steypunni og lokar allt að 0,4 mm sprungum.

Röðin skiptir máli

1. Stöðva rennandi vatn. Inndæling eða hraðsement fyrst. Þéttimúr festist ekki þar sem vatn rennur.
2. Hreinsa vegginn. Málning, laust efni og útfellingar eru fjarlægð svo múrinn bindist steypunni.
3. Bleyta undirlagið. Sementsbundinn þéttimúr er borinn á rakt undirlag, ekki þurrt.
4. Bera þéttimúrinn á. Oftast í tveimur umferðum, kústað eða dregið á.

Hvenær þarf að fá fagmann?

Ef sprungurnar stækka, liggja í burðarveggjum eða vatnið kemur inn á mörgum stöðum er rétt að fá verkfræðing eða verktaka til að meta ástandið. Inndæling er líka verk sem gengur best með réttum búnaði og reynslu.

Fagefni selur efnin og búnaðinn og veitir ráðgjöf um val á lausn. Sendu okkur mynd af lekanum og segðu okkur hvar og hvenær hann kemur fram, og við bendum á réttu efnin.